Komunat gjithëpërfshirëse, transparente dhe të përgjegjshme janë një motor për zhvillimin lokal dhe një ofrues më të mirë të shërbimeve për publikun.

Ky modul u ofron pjesëmarrësve informacion dhe njohuri për mjetet e shumta që mund të përdoren për të krijuar qeveri më të përgjegjshme dhe transparente, ndërsa thekson përgjegjësitë e qeverive lokale ndaj publikut, dhe pjesëmarrjen aktive të aktorëve jo-qeveritarë për të ndikuar në reagimin e komunës ndaj shqetësimeve të qytetarëve.

Ky modul gjithashtu përqendrohet në nevojën për të forcuar mekanizmat e të drejtave të njeriut – ato për barazinë gjinore dhe ato që promovojnë dialogun shoqëror.

Ky modul tërheq vëmendjen për përparësitë e komunave gjithëpërfshirëse, ndërsa synon gjithashtu të pajisë pjesëmarrësit me njohuri më të hollësishme në lidhje me nevojën për të fuqizuar gratë, fëmijët, pakicat dhe grupet e tjera të margjinalizuara në proceset e vendimmarrjes.

Temat që, ndër të tjera, do të shqyrtohen në këtë modul trajnimi janë:

• Barazia gjinore në komuna,
• Mekanizmat e të drejtave të njeriut,
• Promovimi i dialogut social
• Veprimet drejt transparencës dhe llogaridhënies,
• Masat anti-korrupsion dhe integrimi i tyre në nivel lokal.

Ligji për Vetëqeverisjen Lokale Nr. 03 / L-040 përcakton statusin e komunave, kompetencat e tyre, funksionet e organeve komunale, marrëveshjet dhe bashkëpunimin ndër-komunal dhe ndër-komunal, dhe marrëdhëniet me qeverinë qendrore dhe aktorët e tjerë të rëndësishëm.

Një qeverisje lokale transparente dhe e përgjegjshme është një nga shtyllat më themelore të të drejtave të të gjithë qytetarëve në një sistem demokratik. Rrjedhimisht, është thelbësore për secilin nga aktorët në trekëndëshin e vendimmarrjes që përbëhet nga politikanë, administrata lokale dhe shoqëria civile për të kuptuar funksionet e tyre, por më e rëndësishmja, roli dhe përgjegjësia e secilit sektor ndaj të tjerëve.

Qëllimi i këtij moduli trajnimi është të rrisë kuptueshmërinë e funksionimit të strukturave të udhëheqjes së qeverisjes lokale, rolet e Kuvendit Komunal dhe Administratës, si dhe marrëdhëniet e tyre me shoqërinë civile dhe aktorët e tjerë.

Ky modul synon të lehtësojë komunikimin midis organeve të ndryshme komunale brenda komunave (rolet e kuvendit komunal drejt degës ekzekutive dhe anasjelltas), komunikimin midis dy ose më shumë komunave, komunikimin midis komunave dhe shoqërisë civile dhe komunikimi nmidis komunave dhe publikut.

Në kuadër të këtij moduli të trajnimit, pjesëmarrësit do të pajisen me aftësitë e nevojshme për të përdorur metoda të shumta komunikimi dhe njohuri për përmirësimin e kanaleve dhe mjeteve të komunikimit.

Temat që, ndër të tjera, do të shqyrtohen në këtë modul trajnimi janë:

• Roli i Kuvendit të Komunës në raport me ekzekutivin dhe anasjelltas,
• Komunikim i brendshëm në komuna,
• Komunikim ndër-komunal,
• Kanalet dhe mjetet e komunikimit,
• Marrëdhëniet me publikun.

Zgjedhjet lokale në Kosovë organizohen në një cikli katër vjeçar që sjell struktura të reja drejtuese në shumë komuna në tërë
Kosovën. Ndërsa kryetarët e komunave dhe anëtarët e Kuvendeve të Komunave votohen drejtpërdrejt nga njerëzit, drejtorët – pas emërimit të tyre nga kryetarët e komunave – marrin drejtimin e një drejtorie specifike deri në shpalljen e zgjedhjeve të reja. Por, një shumicë e madhe e drejtorëve (jo të gjithë) nuk kanë përvojë të mëparshme në udhëheqjen dhe menaxhimin e ekipeve.

Përmes këtij moduli drejtorët do të pajisen me aftësi (sociale, analitike, dhe vendimmarrëse) të nevojshme për të rritur produktivitetin dhe performancën e drejtorive përkatëse komunale. Ky modul do të përqendrohet më shumë në metodat dhe masat që duhet të merren për të siguruar zbatimin e strategjive komunale dhe kombëtare në nivelin lokal. Një theks do t’i kushtohet rëndësisë së zbatimit të Planeve Zhvillimore Komunale dhe akteve të tjera ligjore dhe nënligjore përkundër ndryshimeve që vijnë si rezultat i krizave ose tronditjeve të ndryshme ekzogjene, ndryshimit të preferencave të strukturave udhëheqëse ose ndryshimit të konfigurimit të fuqisë politike në komuna.

Pjesëmarrësit e këtij moduli të trajnimit do të kenë mundësinë të mësojnë për modele të ndryshme të udhëheqjes që mund të përdoren për të zgjidhur çështje të shkaktuara nga vonesat / problemet e mëparshme, pa ndryshuar qëllimet strategjike afatgjata të komunave. Ky modul nxjerr në pah rëndësinë e ruajtjes së vazhdimësisë institucionale pa penguar ndryshimet.

Temat që, ndër të tjera, do të shqyrtohen në këtë modul trajnimi janë:

• Menaxhim i integruar strategjik,
• Ekipet drejtuese dhe menaxhuese,
• Kultivimi marrëdhëniet dhe diversiteti në vendin e
  punës,
• Zgjidhja e problemeve komplekse,
• Kuptimi i inovacionit.

Hartimi i buxhetit vjetor të një komune kërkon input dhe reagim nga të gjitha departamentet dhe degët e komunës dhe publikut.
Rrjedhimisht është e domosdoshme që zyrtarët lokalë (të zgjedhurit, të emëruarit, dhe shërbyesit civilë) të jenë të vetëdijshëm për rolet dhe përgjegjësitë e tyre në zhvillimin dhe zbatimin efektiv të buxhetit. Në mënyrë që të mos dëmtohen çështjet që duhet të merren parasysh gjatë hartimit të buxhetit gjatë këtij moduli shqyrtohen informacionet dhe njohuritë për të gjithë procesin e buxhetimit.

Pra, ky modul synon të pajisë pjesëmarrësit me njohuritë themelore në buxhetim në nivelin lokal. Për më tepër, pjesëmarrësit do të mësohen për rëndësinë e respektimit të afateve, rolin e komunës përballë nivelit qendror dhe anasjelltas, dhe nevojën për të zhvilluar një proces buxhetimi pjesëmarrës të përgjegjshëm, duke përfshirë dhe adresuar nevojat e nën-përfaqësuara dhe grupe të margjinalizuara.

Temat që, ndër të tjera, do të shqyrtohen në këtë modul trajnimi janë:

• Bazat e procesit të buxhetimit në komuna,
• Rolet dhe përgjegjësitë e mekanizmave lokalë gjatë
• 
  procesit të buxhetimit,
• Respektimi i afateve: pse është e rëndësishme?
• Marrëdhëniet midis pushtetit qendror dhe atij lokal
• 
  gjatë procesit të buxhetimit: përse është i rëndësishëm ky raport?
• Buxhetimi me pjesëmarrje,
• Buxhetimi gjinor.

Me ndryshimet dinamike në teknologjitë e informacionit
dhe komunikimit (TIK), qeverisja e mençur apo smart qeverisja është e ardhmja e
pashmangshme për sektorin publik. Nëse zbatohet në mënyrë efektive, ajo mund të
përmirësojë vendimmarrjen përmes bashkëpunimit më të mirë midis palëve të
ndryshme të interesit, përfshirë qeverinë lokale dhe qytetarët. Për të jetësuar
E-qeverisjen në praktikë, zyrtarët lokalë duhet të kenë njohuritë dhe
shkathtësitë e nevojshmepër të kuptuar dhe zbatuar mënyrat e smart qeverisjes
që mund të vihet në punë për të ofruar shërbime me kosto të ulët, efektive dhe
me lehtësi për publikun.

Ky modul përqendrohet në mjete të shumta, platforma
dhe metoda të qeverisjes inteligjente siç janë dyqanet me një ndalesë,
menaxhimi i bazës së të dhënave, dixhitalizimi dhe mjetet e shumta të
E-qeverisjes E- shërbimeve.

Temat që, ndër të tjera, do të shqyrtohen në këtë
modul trajnimi janë:

• Menaxhimi i databazave,
• One-stop shopet,
• Dixhitalizimi,
• E- Qeverisja,
• E-Shërbimet.

Ligji për Vetëqeverisjen Lokale Nr. 03 / L-040
përcakton statusin e komunave, kompetencat e tyre, funksionet e organeve
komunale, aranzhimet dhe bashkëpunimin ndër-komunal dhe ndër-komunal, dhe
marrëdhëniet me qeverinë qendrore. Ai parashah që komunat të kenë një gamë të
gjerë të përgjegjësive ndaj publikut. Sidoqoftë, shumë ligje dhe rregullore
janë me rëndësi thelbësore për komunat pasi ato gjithashtu përcaktojnë role dhe
përgjegjësi specifike që komunat kanë në marrëdhëniet e tyre me qeverinë
qendrore dhe me publikun (p.sh. Ligji për Prokurimin Publik, Ligji për Financat
Lokale, Ligji për Dhënien në Përdorim dhe Shkëmbim të Pasurisë së Paluajtshme
të Komunës etj).

Ky modul synon të trainojë zyrtarët e zgjedhur dhe të
emëruar lokalë mbi rolet dhe përgjegjësitë e tyre që rrjedhin nga legjislacioni
kryesor i qeverisjes lokale në Kosovë. Për më tepër, ai inkurajon pjesëmarrësit
të shikojnë në mënyra më kosto-efektive për të zbatuar këtë legjislacion dhe
për ta përmirësuar atë përmes ndryshimeve të vazhdueshme.

Temat që, ndër të tjera, do të shqyrtohen në këtë
modul trajnimi janë:

• Hyrje në legjislacionin më të ri të miratuar që prek
  nivelin lokal,
• Ligji për Vetëqeverisjen Lokale,
• Ligji për Prokurimin Publik,
• Ligji për Financat Lokale,
• Ligji për Dhënien në Përdorim dhe Shkëmbim të Pasurisë
  të Paluajtshme të Komunës,
• Ligji për Barazinë Gjinore.

Komunat kanë të drejtë të aplikojnë për fonde të huaja
(kryesisht projekte infrastrukturore) varësisht të nevojave të tyre. Sidoqoftë,
zyrtarët e zgjedhur dhe të emëruar lokal shpesh përballen me vështirësi kur
aplikojnë për fonde evropiane ose ata nga donatorë të tjerë kombëtarë dhe/ose
ndërkombëtarë. Mungesa e një stafi të trajnuar mirë në përgatitjen, zhvillimin
dhe zbatimin e projekteve është një nga problemet kryesore me të cilin
përballen komunat kur aplikojnë për projekte të tilla.

Ky modul u siguron zyrtarëve të zgjedhur dhe të
emëruar lokalë informacione mbi aspektet kryesore në përgatitjen, zhvillimin
dhe fazën e zbatimit të projekteve të infrastrukturës dhe njohuritë e nevojshme
për të marrë një qasje gjithëpërfshirëse (d.m.th. të drejtat e njeriut dhe
integrimi gjinor) kur hartojnë dhe zbatojnë projekte të tilla.

Për të ofruar trajnime nën këtë modul, Qendra e
Tranimit përdor materiale që janë zhvilluar tashmë nga NALAS (Rrjeti i
Shoqatave të Autoriteteve Lokale të Evropës Jug-Lindore).

Ky material përmban informacione për çështje të tilla
si fondet dhe programet vendase dhe ndërkombëtare, cikli i projektit,
implementimi i projektit, monitorimi, dhe vlerësimi, organizimi i brendshëm dhe
planifikimi për menaxhimin e suksesshëm të projektit, aranzhimet institucionale
në projekte të ndërlikuara të infrastrukturës multi-donatorëshe, analiza e
kosto-përfitimit , analiza e kontekstit të projektit, hartimi i palëve të
interesit, zhvillimi i aktiviteteve të projektit, identifikimi i rreziqeve dhe
supozimeve të projektit, buxhetimi i projektit dhe analiza financiare,
Udhëzuesi Praktik i BE-së për prokurim, faza e ndërtimit të projektit dhe faza
e mbylljes së projektit etj.

Temat që, ndër të tjera, do të shqyrtohen në këtë
modul trajnimi janë:

• Përgatitja e projekteve për investime në
  infrastrukturë
• Zhvillimi i projekteve për investimeve në
  infrastrukturë
• Implementimi i projekteve për investime në
  infrastrukturë
• Aplikimi për fonde tek Institucionet Financiare
  Ndërkombëtare

Planifikimi, zbatimi dhe monitorimi i aktiviteteve në fushën e energjisë në nivel lokal si dhe regjistrimi dhe raportimi i ndryshimeve të cilat rezultojnë nga zbatimi i masave të tilla, është përgjegjësi e komunave të cilat në bazë të Ligjit për Vetëqeverisjen Lokale 03/L-40 janë të definuara si njësi themelore të vetëqeverisjes lokale në Republikën e Kosovës. Përgjegjësitë dhe obligimet e autoriteteve komunale në fushën e energjisë, edhe pse nuk janë të definuara në mënyrë eksplicitet në Ligj, ato mund të derivohen nga një serë përgjegjësish të listuara në mënyrë specifike në kuadër të kompetencave të veta, siç janë kompetencat lidhur me:

• Zhvillimin lokal ekonomik;
• Planifikimin urban dhe rural;
• Zbatimin e rregulloreve të ndërtimit dhe standardeve për kontrollimin e ndërtimit;
• Mbrojtjen e mjedisit lokal;
• Ofrimin dhe mirëmbajtjen e shërbimeve publike;
• Ofrimin e arsimit publik parashkollor, fillor dhe të mesëm;
• Banimin publik.