U nastavku ćete naći obraćanje predsednika Asocijacije Kosovskih Opština g.Agim Aliu, na sastanku sa Vladom Republike Kosova.
Poštovani premijeru Kurti,
Poštovani ministri Vlade Republike Kosova,
Poštovani gradonačelnici opština i predstavnici opština Kosova,
Dame i gospodo!
Na početku svog izlaganja, zastupajućiAsocijaciju Kosovskih Opština, želim da izrazim našu zahvalnost za organizovanje ovog skupa, gde imamo priliku da dva nivoa vlasti, lokalni i centralni, diskutuju i prezentuju zajedničke izazove, da bi dobilo odgovarajuće institucionalno adresiranje.
Mi, gradonačelnici opština, sa Vama g. Premijeru, održali smo nekoliko sastanaka u vremenskom periodu vaše vlade, na kojima smo izneli naše izazove, prepreke u pogledu sektorsko-ministarskog delovanja, a za sve ovo, pored toga što su predstavljeni kao izazovi, takođe smo predstavili relevantne predloge, stručne sugestije, koje proizilaze iz stvorene ekspertize i za koje su dobili ocene iz inostranstva, stručni kolegijumi u okviru Asocijacije Kosovskih Opština.
Dakle, za izazove predložili smo rešenja, ali za mnoge od njih još uvek čekamo da nam se obrate ministarski nivoi u Vladi Republike Kosova, znajući da kao takvi ovi predlozi, a samim tim i rešenja za njih, utiču u velikom obimu i suštinski, kroz svakodnevni rad lokalne uprave i kao takvi takođe nisu u nadležnosti našeg odlučivanja, već Vlade Republike Kosova.
Poštovani Premijeru!
Mi, gradonačelnici opština, uvereni smo da tradiciju nekonsultovanja kao i pristup komunikacije treba promeniti, ulaganjem u kvalitetan izveštaj o komunikaciji od strane ministarstava Vlade Republike Kosova, za predloge za izmene ili odobravanje raznih zakonodavnih inicijativa, koje direktno utiču na lokalnu upravu.
Takav je bio i pristup Zakonu o lokalnoj samoupravi kao i procesu izmene i dopune Zakona o porezu na imovinu, za koji su Asocijacija Kosovskih Opština, dakle gradonačelnici opština, isključeni iz konsultacija, odnosno zajedničkih odluka, kada se upravo zna da ovaj zakon u sadašnjem stanju šteti budžet opština u milionskim iznosima, narušava finansijsku autonomiju opština, a u tom smislu i opštinske odgovornosti, ostvarujujući manji prihod za opštine, umanjuje mogućnost razvoja projekata koji finansiraju ovaj izvor.
Jednako izazovna je i finansijska situacija opština zbog tereta obaveza koje proizilaze iz kolektivnih ugovora, a za ovaj izazov smo zahtevali da centralne institucije odlučivanja izdvoje dodatni budžet, kako bi se olakšalo ovo finansijsko opterećenje opštinama, iako smo obavešteni o raskidu ovih ugovora, mnoge obaveze su još u toku i skoro sve u izvršnim postupcima izazivaju sistemske poremećaje u opštinskim budžetima.
Gradonačelnici opština, preko Asocijacije Kosovskih Opština, takođe su insistirali na stvaranju mogućnosti za osnivanje lokalnih javnih preduzeća u skladu sa Zakonom o javnim preduzećima, posebno ocenjujući potrebu povećanja kvaliteta i proširenja usluga za građane, ali kao takvi još nisu postupili po ovom predlogu sa ministarskog nivoa.
Poštovani premijeru Kurti,
Poštovani prisutni!
Čak i kada je u pitanju planiranje budžeta za 2024.godinu, limiti koje je postavilo Ministarstvo finansija, rada i transfera doveli su do značajnih rezova u opštinskim budžetima, u kategoriji kapitalnih investicija, koje definiše 2024. godinu, uz manje kapitalnih ulaganja.
Isto tako, za raspodelu javnih sredstava kroz razne projekte ministarstava Vlade Republike Kosova, mi smo stalno insistirali da se to uradi sa jasnim parametrima, bez potrebe za favorizovanjem, sudeći po težini, potrebi i značaju koji predstavljaju projekte za građane dotičnih opština.
U tom kontekstu, zatražili smo kreiranje Četvrtog granta za kapitalne investicije u opštinama, gde je naš predlog da se preko 100 miliona evra namenjenih kapitalnim investicijama u opštinama dodeli direktno opštinama, a ne preko nadležnih ministarstava, da se konačno garantuje pravična jednakost kao i za opštine u pogledu razvoja kapitalnih projekata, uz centralno finansiranje.
Izazovno pitanje i dodatno finansijsko opterećenje za nedovoljne budžete opština su obaveze o kojima smo nedavno obavešteni, a koje su predviđene Predlogom zakona o socijalnom stanovanju, gde će centri za socijalni rad koji rade u okviru opština imati dodatne budžetske troškove sa milionima evra, budžetska sredstva koja se neće pokriti od centralnog nivoa.
Ovi dodatni troškovi, tačnije, jesu i biće namenjeni: izdacima iz kategorije roba i usluga za administrativne i operativne potrebe centara za socijalni rad, troškovima iz kategorije subvencija i transfera za podršku i finansiranje socijalnih programa za organizacije civilnog društva sa fokusom na ovu oblast delovanja, a takođe i sa uticajem u kategoriji kapitalnih investicija, što podrazumeva izgradnju novih centara i renoviranje postojećih centara za socijalni rad, što je sve predviđeno ovim predlogom zakona, da se prenesu sa budžetom opština, dakle bez izdvajanja dodatnog budžeta od Vlade,za neometano implementiranje ovog pravnog osnova u ovoj tako osetljivoj oblasti za društvo.
Poštovani premijeru Kurti,
Koristim priliku da i na ovom sastanku podsetim na sledeće teme koje smo pokrenuli na našem poslednjem zajedničkom sastanku sa gradonačelnicima opština:
1. Uspostavljanje četvrtog granta koji će stvoriti ravnopravnost za opštine Kosova.
2. Ubrzanje procedura u donošenju podzakonskih akata (na osnovu novog Zakona o javnim službenicima) koji regulišu procedure zapošljavanja u opštinama, sa akcentom na omogućavanje lista čekanja u prosveti i zdravstvu.
3. Povratak imovine kojom trenutno upravlja Kosovska agencija za imovinu, pod upravljanjem opština, imovine koju su opštine odredile i objavile za javni interes i za koje su opštine pokrenule projektne procedure i pismeno obavestile centralni nivo.
Dozvolite mi da istaknem potrebu za brzim merama u vezi sa ovim imovinama, kada smo nedavno, kao što znate, izabrani za organizaciju Mediteranskih igara, gde su predviđena brojna ulaganja u sportsku infrastrukturu, kao i izgradnju novih sportskih kapaciteta – stadiona za koje imamo potpisane ugovore sa Ministarstvom kulture, omladine i sporta, ove činjenice nameću potrebu da se odmah odgovori sa centralnog nivoa, da se omogući razvoj projekata na ovim imovinama, kada je to dobro poznato da mnoge opštine nemaju prostore u opštinskom vlasništvu koji bi omogućili razvoj ovih projekata.
4. Stvoriti zakonske mehanizme za prenos imovine kojom upravlja Agencija za šumarstvo radi izrade projekata, kao i u drugim slučajevima da se izbegnu birokratske procedure za izdavanje dozvola za izradu opštinskih projekata, koji imaju pre svega javni interes.
5. Ne bi trebalo dozvoliti da privredne zone u opštinama pređu u nadležnost centralnog nivoa, već da i dalje budu pod administriranjem opština.
6. Nacrt zakona o Javnim nabavkama trebalo bi da se vrati radi izmene i dopune, jer trenutno stvara probleme i kašnjenja na lokalnom nivou u izvođenju mnogih radova i izradi projekata.
Na kraju, poštovani prisutvni!
Poštovani premijeru Kurti!
Mi, gradonačelnici opština u Asocijaciji Kosovskih Opština, uvereni smo da će naši zahtevi, naši predlozi, potrebe koje lokalna vlast ima širom Kosova, imati vašu pažnju, dobiti odgovarajuću institucionalnu adresu, kao saveznici u viziji da što bolje služimo našim sugrađanima.
Zahvaljujem!
P.S. Prevod na engleski i srpski jezik automatizovan je uz pomoć veštačke inteligencije (AI).
